തന്ത്രപ്രധാനമായ അമേരിക്കൻ റഡാർ കേന്ദ്രങ്ങള് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന പുതിയ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങളിലെ വെളിപ്പെടുത്തല്, മേഖലയിലെ സൈനിക സമവാക്യങ്ങളെ അടിമുടി മാറ്റുന്നതാണ്. വെറുമൊരു പ്രാദേശിക ഏറ്റുമുട്ടലിനപ്പുറം ആഗോള പ്രത്യാഘാതങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന ഘട്ടത്തിലേക്കാണ് കാര്യങ്ങള് നീങ്ങുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് ജോർദാൻ, യുഎഇ, ഖത്തർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് നാശനഷ്ടങ്ങളുടെ ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്.
ഈ റഡാർ സംവിധാനങ്ങള് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും പോലുള്ള ഭീഷണികളെ നേരത്തേ തിരിച്ചറിയുകയും അവയെ തടയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങള്ക്ക് നിർണായകമായ വിവരങ്ങള് നല്കുകയും ചെയ്യുന്നതിനാല്, ഇവയെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ആക്രമണം പ്രാദേശിക വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ ദുർബലപ്പെടുത്താനുള്ള തന്ത്രപരമായ നീക്കമായിരിക്കാമെന്ന് വിശകലനങ്ങള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ജോർദാനിലെ പ്രധാന സൈനിക കേന്ദ്രമായ മുവാഫാഖ് സാള്ട്ടി വ്യോമതാവളത്തിലാണ് ഏറ്റവും വ്യക്തമായ നാശനഷ്ടങ്ങള് കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ അമേരിക്ക വിന്യസിച്ചിരുന്ന ടെർമിനല് ഹൈ ആള്ട്ടിറ്റ്യൂഡ് ഏരിയ ഡിഫൻസ് ( THAAD ) മിസൈല് പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന്റെ റഡാർ ഭാഗത്താണ് ആക്രമണം നടന്നതെന്ന് ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഈ ആഴ്ച ആദ്യം എടുത്ത ചിത്രങ്ങളില് റഡാർ ഇൻസ്റ്റാളേഷന്റെ സമീപത്ത് രണ്ട് വലിയ ഇംപാക്ട് ഗർത്തങ്ങള് കാണപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഏകദേശം 13 അടി വീതിയുള്ള ഈ ഗർത്തങ്ങള്, ഒരേ സ്ഥലത്ത് ഒന്നിലധികം പ്രഹരങ്ങള് നടന്നിരിക്കാമെന്ന സംശയം ഉയർത്തുന്നു. താഡ് സംവിധാനത്തിലെ റഡാർ ഭാഗം വരാനിരിക്കുന്ന മിസൈലുകള് കണ്ടെത്തുന്നതിനും അവയെ തടയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഇന്റർസെപ്റ്റർ മിസൈലുകള്ക്ക് കൃത്യമായ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം നല്കുന്നതിനുമുള്ള പ്രധാന ഘടകമാണ്. നിരവധി വലിയ ട്രെയിലറുകളിലായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ സംവിധാനങ്ങള് പ്രവർത്തനരഹിതമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടാല്, അതിന് ഒന്നിലധികം ആക്രമണങ്ങള് ആവശ്യമായേക്കാമെന്നതാണ് സൈനിക വിദഗ്ദ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്.
ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഫെബ്രുവരി പകുതിയോടെ ജോർദാനിലെ ഈ സൈനിക കേന്ദ്രത്തില് താഡ് ബാറ്ററി സ്ഥാപിച്ചിരുന്നുവെന്നും മാർച്ച് 1നും മാർച്ച് 2നും ഇടയിലാണ് ആക്രമണം നടന്നിരിക്കാമെന്നുമാണ്. ഈ വ്യോമതാവളം യുഎസ് സേനയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ്. ശത്രുതകള് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് എടുത്ത ചിത്രങ്ങളില് ഇവിടെ 50-ലധികം യുദ്ധവിമാനങ്ങളും ഡ്രോണുകളും ഗതാഗത വിമാനങ്ങളും നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ കട്ടിയുള്ള സുരക്ഷാ ഷെല്ട്ടറുകള്ക്കുള്ളില് കൂടുതല് വിമാനങ്ങള് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കാമെന്ന സാധ്യതയും നിഷേധിക്കാനാവില്ല.
യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിലും സമാനമായ നാശനഷ്ടങ്ങളുടെ സൂചനകള് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. സിഎൻഎൻ പരിശോധിച്ച ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് പ്രകാരം റുവൈസ്, സാദർ പ്രദേശങ്ങളിലെ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളില് നിരവധി കെട്ടിടങ്ങള് തകർന്ന നിലയില് കാണപ്പെടുന്നു. ഫെബ്രുവരി 28 നും മാർച്ച് 1നും ഇടയില് ഉണ്ടായ ആക്രമണങ്ങളിലാണ് ഈ നാശനഷ്ടങ്ങള് സംഭവിച്ചതായി വിലയിരുത്തുന്നു. ചില സ്ഥലങ്ങളില് കുറഞ്ഞത് മൂന്ന് കെട്ടിടങ്ങളും മറ്റൊരിടത്ത് നാല് കെട്ടിടങ്ങളും തകർന്നതായി ചിത്രങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
താഡ് സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മൊബൈല് റഡാർ ഘടകങ്ങള് സൂക്ഷിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന വാഹന ഷെഡുകള് ഉള്പ്പെടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങളാണ് ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും ആക്രമണ സമയത്ത് റഡാർ ഉപകരണങ്ങള് ഈ കെട്ടിടങ്ങള്ക്കുള്ളിലുണ്ടായിരുന്നോയെന്നത് ഇപ്പോഴും വ്യക്തമല്ല.
ചരിത്രപരമായ ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് പരിശോധിക്കുമ്പോള്, ഈ പ്രദേശങ്ങളില് മുമ്പ് താഡ് സംവിധാനങ്ങള് വിന്യസിച്ചിരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2016-ലും 2018-ലും എടുത്ത ചിത്രങ്ങളില് റഡാർ ഘടകങ്ങള് ഷെഡുകളുടെ പുറത്തു സ്ഥാപിച്ച നിലയില് വ്യക്തമായി കാണപ്പെടുന്നു. എന്നാല് ഇപ്പോള് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന ഈ സൗകര്യങ്ങള് അമേരിക്കൻ സേന നേരിട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നവയാണോ അതോ യുഎഇയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളവയാണോ എന്നത് ഇതുവരെ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
ഖത്തറിലും സമാനമായ സംഭവവികാസങ്ങളാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്. ജെയിംസ് മാർട്ടിൻ സെന്റർ ഫോർ നോണ്പ്രൊലിഫറേഷൻ സ്റ്റഡീസിലെ ഗവേഷകർ പരിശോധിച്ച ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് പ്രകാരം ഉം ദഹാല് പ്രദേശത്തെ ഒരു മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് റഡാർ കേന്ദ്രത്തില് നാശനഷ്ടങ്ങളുടെ സൂചനകള് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2026 മാർച്ച് 3 ന് പകർത്തിയ ചിത്രങ്ങള് പരിശോധിച്ച ഗവേഷകർ, ഈ അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത റഡാർ സംവിധാനത്തിന്റെ ചില ഘടകങ്ങള് കേടുപാടുകള്ക്ക് ഇരയായിരിക്കാമെന്ന് വിലയിരുത്തുന്നു. ഈ റഡാർ സംവിധാനങ്ങള് ദൂരദൂരങ്ങളില് നിന്ന് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകള് കണ്ടെത്തി മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന സുരക്ഷാ ഘടകങ്ങളാണ്.
എന്നാല് മേഖലയിലെ നിർദ്ദിഷ്ട റഡാർ സംവിധാനങ്ങളുടെ നിലയെക്കുറിച്ച് ഔദ്യോഗിക സ്ഥിരീകരണം നല്കാൻ യുഎസ് പ്രതിരോധ വകുപ്പ് ഇതുവരെ തയ്യാറായിട്ടില്ല. പ്രവർത്തന സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാല് ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങളുടെ നിലവിലെ അവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് പ്രതികരിക്കില്ലെന്ന് പെന്റഗണ് വക്താക്കള് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ജോർദാനും യുഎഇയും ഉള്പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അധികാരികളോട് പ്രതികരണം തേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇതുവരെ വ്യക്തമായ മറുപടി ലഭിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകള് പറയുന്നു.
ഇതിനിടെ ഗള്ഫ് മേഖലയിലെ സൈനിക പ്രവർത്തനങ്ങളും വർദ്ധിച്ചുവരികയാണ്. യുഎഇയിലെ നിരവധി പ്രദേശങ്ങളില് കഴിഞ്ഞ ദിവസങ്ങളില് യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം ഗണ്യമായി വർദ്ധിച്ചതായി നാട്ടുകാർ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഫ്രാൻസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ജീൻ-നോയല് ബാരറ്റ് പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, രാജ്യത്തെ ഫ്രഞ്ച് സൈനിക സ്ഥാപനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിനായി ഡസ്സാള്ട്ട് റാഫേല് യുദ്ധവിമാനങ്ങള് യുഎഇയുടെ ആകാശത്ത് വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല് ഈ വിമാനങ്ങള് മിസൈലുകളെയോ ഡ്രോണുകളെയോ തടയുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളില് നേരിട്ട് പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ടോയെന്ന കാര്യത്തില് കൂടുതല് വിവരങ്ങള് അദ്ദേഹം നല്കിയിട്ടില്ല.
സംഘർഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തില് ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈല് ആക്രമണങ്ങള് വ്യാപകമായിരുന്നുവെങ്കിലും പിന്നീട് അതിന്റെ എണ്ണം കുറഞ്ഞതായി യുഎഇ അധികാരികള് പറയുന്നു. യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ ദിവസം 137 മിസൈല് വിക്ഷേപണങ്ങള് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നപ്പോള് പിന്നീട് അത് ഏഴായി കുറഞ്ഞുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്. എന്നിരുന്നാലും ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങള് തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. സംഘർഷം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം യുഎഇ 1,072 ഡ്രോണ് ആക്രമണങ്ങളും 196 ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈല് വിക്ഷേപണങ്ങളും നേരിട്ടതായി അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ സംഭവവികാസങ്ങള് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സമവാക്യം വൻതോതില് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണെന്നതിന്റെ സൂചനകളായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. മിസൈല് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ കണ്ണായ റഡാർ കേന്ദ്രങ്ങളെ തന്നെ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തുന്നത്, യുദ്ധത്തിന്റെ ഭാവി കൂടുതല് സങ്കീർണ്ണമാകാൻ ഇടയാക്കുമെന്ന ആശങ്കയാണ് സൈനിക വിദഗ്ധർ മുന്നറിയിപ്പായി ഉയർത്തുന്നത്.
ഈ കേന്ദ്രങ്ങള് പ്രവർത്തനരഹിതമാകുന്ന സാഹചര്യത്തില് ഗള്ഫ് മേഖലയിലെ രാജ്യങ്ങളുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ ശേഷി കുറയുകയും, സംഘർഷം കൂടുതല് വ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യതയും ഉയരുകയും ചെയ്യുമെന്ന് വിശകലനങ്ങള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.